Ja, goede vraag. Wie betaalt mensen die gezond en fit zijn meer dan 20 jaar een uitkering omdat het zo comfortabel is? Wie betaalt voor alle andere kosten, pensioen en de kosten van gezinsleden die nog niet kunnen werken? Maar de jongen had nog een tweede vraag. „En wat doen die mensen dan de hele tijd als ze niet werken?”
Waarom moet ik betalen?
Dat vraag ik mij ook af. Tenzij je een goede reden hebt, snap ik het ook echt niet. De kwestie van menselijke waardigheid telt voor hun niet. Van het systeem profiteren is de belangrijkste bezigheid. Is dat niet vermoeiend?
De anderen die werken betalen wél. Zij voelen de belasting- en premiedruk op hun loon. „7.000 euro moet ik betalen” zei een jonge Fransman van Noord Afrikaanse afkomst. ,,Ik werk zo hard in Frankrijk maar ik zie ook mensen die niets doen en alles gratis krijgen, daarom moet ik zo’n groot bedrag extra nog betalen aan belastingen.”
Ook in andere landen hoor je hetzelfde verhaal.
Trots op sociaal stelsel
Dat bedrag kan alleen maar stijgen als we niet hervormen en dan gaan we ons sociaal systeem kapot maken. Het is een goed systeem. Uniek in de wereld. Meerdere EU-landen hebben een van de meest beschermende sociale systemen ter wereld. Een mooi vangnet dat mensen moet helpen wanneer ze het moeilijk hebben. Dat is iets om trots op te zijn — en om te beschermen.
Maar het systeem kraakt. Niet door zij die het écht nodig hebben, maar door een minderheid die er misbruik van maakt en het uithollen. Mensen die tientallen jaren inactief blijven, zonder ooit een stap richting werk te zetten, ondermijnen het vertrouwen én de draagkracht. Het zijn die rotte appels die er tussenuit moeten! Dit misbruik kost de overheid jaarlijks miljarden euro’s aan werkloosheidsuitkeringen. Daarvan gaat veel geld naar mensen die decennia lang aan een stuk, zonder grondige reden om niet aan de bak te gaan, uitkeringen blijven ontvangen. Natuurlijk is er dan geld dat weggesluisd wordt naar mensen die er perfect zélf voor zouden kunnen werken. Dat geld is bedoeld voor mensen die het echt nodig hebben en de mogelijkheid niet hebben om ervoor te werken.
20 jaar een uitkering ontvangen zonder actieve inzet om opnieuw bij te dragen? Dat is geen solidariteit, dat is onrecht tegenover wie elke dag werkt en bijdraagt.
Profiteurs van het systeem
Uit recente cijfers uit België blijkt dat ongeveer 40% van de langdurige werklozen al meer dan 5 jaar een uitkering ontvangt en zelfs 12.000 tot 25.000 mensen ontvangen hun uitkering al meer dan 20 jaar!
Werken interessanter maken dan niet werken is de opdracht van elke overheid die duurzaam wil handelen. Het komt asociaal over om dat probleem aan te maken maar het is juist socialer om het niet zo te laten en het is moedig de langdurige passiviteit tegen te gaan. Zorgen dat er voldoende controle is of de reden om niet te werken nog steeds bestaat na een x-aantal jaren én het systeem beschermen voor toekomstige generaties. Want het budget is bestemd voor zij die hier nood aan én recht op hebben.
Mensen die op eender welke manier kunnen werken, maar daar geen zin in hebben en betaald worden om niets te doen, zij zijn de profiteurs van het systeem.
Solidariteit is geen vrijgeleide tot vrijblijvendheid. We moeten ons sociaal model koesteren, door het eerlijk, duurzaam en rechtvaardig te houden.
Het is onze verantwoordelijkheid om ons Sociaal Model te beschermen. Want het systeem kraakt door wie er misbruik van maakt. Dat helpt de echt noodlijdenden niet want op termijn blijft er niets over.
Mijn broertje begreep niet wat ik allemaal bedoelde, maar ging in Burkina Faso gewoon weer aan het werk. Zijn pauze was afgelopen. Velen kunnen alleen maar dromen van zo’n systeem, maar wij vernietigen het.
Deze column verscheen op zaterdag 7 juni 2025 in De Telegraaf.
