Het nieuwe protest in Iran begon op 28 december in de hoofdstad Teheran, waar lokale handelaars betoogden tegen de verdere waardevermindering van de Iraanse munt tegenover de Amerikaanse dollar.
Ontevreden burgers, die hun koopkracht de voorbije maanden fel zagen dalen, sloten zich al snel aan bij de protesten.
Protest in Teheran breidt snel uit
Maar wat aanvankelijk nog aarzelend begon als een wat geïsoleerd protest in Teheran, verspreidde zich al snel als een lopend vuurtje over het gehele land. Volgens de BBC wordt er intussen betoogd in 111 steden, inclusief in de geboortestad van ayatollah Khomeini, de stichter van de islamitische republiek.
De schaarse beelden die ons bereiken, laten weinig aan de verbeelding over: enorme massa’s nemen de straat over, eisen het vertrek van de religieuze leider ayatollah Khamenei en worden almaar vaker met scherp beschoten door de ordediensten.
Het protest gaat intussen ook al lang niet meer alleen over de torenhoge inflatie, maar is uitgegroeid tot een nieuwe massabeweging tegen de verstikkende islamitische dictatuur.
Enkele jaren geleden leidde de dood van Mahsa Amini, die overleed nadat ze was opgepakt door de religieuze politie omdat haar hoofddoek niet goed zat, al tot vergelijkbaar protest. Dat werd uiteindelijk door het regime in bloed gesmoord: ruim 550 betogers werden toen gedood.
Intussen zijn we dus ruim drie jaar en vele onschuldige slachtoffers verder. Mensenrechtenorganisatie Amnesty International beschuldigde Iran er onlangs nog van dat het aantal executies in 2025 opliep tot meer dan duizend, het hoogste aantal in 15 jaar.
Lokale mensenrechtenactivisten spreken zelfs over meer dan 1500 executies in 2025, een verdubbeling tegenover vorig jaar. Buitenlanders worden gegijzeld en mishandeld door het regime, denk maar aan de Zweeds-Belgische academicus Djalali die intussen al acht jaar wegkwijnt in een Iraanse dodencel.
Voor vrouwen die niets moeten weten van de wrede theocratie die hen al ruim vier decennia wegzet als tweederangsburgers blijft Iran een openluchtgevangenis.
En dan hebben we het nog niet eens gehad over de rol die Iran al jarenlang speelt als financier van internationaal terrorisme, niet in de laatste plaats hier in West-Europa.
Waarop wachten onze media om ruime aandacht te besteden aan een nieuwe opstand die met de moed der wanhoop probeert af te rekenen met dat regime? En waarop wachten West-Europese mensenrechtenactivisten, ngo’s en vakbonden nu om hun solidariteit van de daken te schreeuwen met de tienduizenden Iraniërs die dagelijks hun leven riskeren?
Maar zie: tot voor enkele dagen doken er in de meeste Belgische en Nederlandse media hooguit enkele korte stukjes op die het hadden over 'protesten tegen de gestegen levenskosten' in Iran.
Volk Iran schreeuwt om vrijheid
Dat er daarbij tientallen doden vielen, was blijkbaar maar een detail. En dat het allang niet meer draaide om de portemonnee van de burgers, maar dat het Iraanse volk schreeuwt om vrijheid en om het vertrek van de gehate mollahs kwam amper aan bod.
Het verschil met het grootschalige maatschappelijke protest tegen de situatie in Gaza, de gigantische media-aandacht voor het lot van de Palestijnse burgers daar en de fel bejubelde academische boycot van Israël kan niet groter zijn.
In Iran worden vrouwen opgepakt, mishandeld en soms zelfs geëxecuteerd omdat ze weigeren hun vrouwelijkheid te verbergen. Maar hoeveel feministische organisaties hebben de voorbije dagen al openlijk hun steun betuigd aan die Iraanse vrouwen? Geen.
Iran doodt minstens 45 betogers
Volgens cijfers die lokale mensenrechtenorganisaties vrijdag vrijgaven, doodden de stoottroepen van het regime de voorbije dagen in Iran al minstens 45 betogers, onder wie acht kinderen. Hoeveel betogingen trokken er de voorbije dagen al door de straten van Brussel, Antwerpen of Amsterdam om die slachtpartij aan te klagen? Geen.
Op beelden is te zien hoe betogers met gevaar voor eigen leven grote surveillancecamera’s in de straten proberen te vernielen. Camera’s die de machtshebbers helpen om mensen te identificeren, te arresteren en te folteren, of erger.
De meeste van die camera’s worden door China geleverd. Hoeveel mensen heeft u de voorbije dagen al zien betogen bij Chinese ambassades tegen deze moorddadige samenwerking? Geen.
En last but not least: hoeveel moslimorganisaties hier, die anders zo snel op de barricaden staan, hebben de slachtpartij onder hun islamitische broeders in Iran al ondubbelzinnig veroordeeld? Geen.
Onze hypocrisie is even stuitend als dodelijk.
Deze column verscheen op zaterdag 10 januari 2026 in De Telegraaf.
